Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ
Η φύση χάρισε στην Κέρκυρα ένα μοναδικό φυσικό περιβάλλον. Οι γενιές που προηγήθηκαν, εξ άλλου, με το μόχθο τους και την αισθητική τους δημιούργησαν και μας παρέδωσαν έναν όμορφο τόπο, έτσι ώστε η Κέρκυρα να χαρακτηρίζεται ως το νησί του πολιτισμού. Χαρακτηρισμός που δεν είναι δικός μας αλλά των υπόλοιπων Ελλήνων αφού, κάθε φορά που συστηνόμαστε ως Κερκυραίοι, σχεδόν πάντοτε, ακούμε επαίνους για την Κέρκυρα την οποία ταυτίζουν με τη μουσική και τον πολιτισμό. Πόσο ρόλο έχει παίξει η φήμη και πόσο υπερβολικός είναι ο χαρακτηρισμός δεν έχει τόση αξία να το σχολιάσουμε. Εκείνο, όμως, που έχει μεγάλη σημασία είναι να αναφέρουμε πως, ό,τι αξίζει στην Κέρκυρα είναι πράγματι η φύση της και ο πολιτισμός της. Ο ελαιώνας της, οι φυσικές ομορφιές των παραλιών της, οι παραδοσιακοί οικισμοί που είναι σπαρμένοι απ’ άκρη σ’ άκρη του νησιού, η παλιά πόλη της Κέρκυρας με τα κάστρα της και τα πολυώροφα παλιά σπίτια, η μουσική μας παράδοση με τις φιλαρμονικές, τα ωδεία, τις χορωδίες, η λογοτεχνική μας παράδοση με το Σολωμό, τον Κάλβο, το Μαβίλη, το Θεοτόκη. Αυτά είναι που μας έχουν απομείνει κι έχουμε χρέος απέναντι στην ιστορία της Κέρκυρας αλλά και τα παιδιά μας να τα διατηρήσουμε. Πράγμα δύσκολο, βέβαια, γιατί στις δύσκολες μέρες που περνάει η ανθρωπότητα, το φυσικό περιβάλλον και ο πολιτισμός περνάνε τη μεγαλύτερη κρίση. Όμως, αν δεν βάλουμε τα δυνατά μας και αν δε φροντίσουμε το φυσικό περιβάλλον και τον πολιτισμό μας θα τα χάσουμε όλα, γιατί αυτά είναι όλη η περιουσία της Κέρκυρας.
Για να το καταφέρουμε αυτό, τα προφανή μέσα είναι οι πόροι, οι νόμοι, τα έργα που αναμφισβήτητα πρέπει να υπάρξουν. Όμως, αυτά δεν είναι αρκετά γιατί συγχρόνως πρέπει ν’ αναπτύξουμε ένα αξιακό σύστημα που να εμφυτεύσει στη συνείδηση του κάθε Κερκυραίου την εκτίμηση και το σεβασμό απέναντι στο περιβάλλον και τον πολιτισμό μας. Πράγμα καθόλου εύκολο, γιατί είναι ζήτημα παιδείας και αγωγής που πρέπει ν’ αναπτυχτεί σ’ όλα τα επίπεδα της τοπικής κοινωνίας και σε βάθος χρόνου.
Αφορμή γι αυτές τις σκέψεις μου έδωσε η πρόσφατη ποιητική συλλογή του Ορέστη Αλεξάκη με τίτλο «Το άλμπουμ των αποκομμάτων». Πρόκειται για μια συλλογή με ποιήματα αντάξια της Επτανησιακής Σχολής που ο Ορέστης Αλεξάκης, με τη σεμνότητα και τη σοβαρότητα που τον διακρίνει, μας την παρέδωσε αθόρυβα. Διαβάζοντας «Το άλμπουμ των αποκομμάτων» διαπιστώνει κανείς ένα ποιητικό μεγαλείο που μπορεί να αναγνωριστεί ως Κερκυραϊκό. Απ’ αυτό τον τόπο πηγάζει η ποίηση του Αλεξάκη κι αν δεν την προβάλλουμε και δεν την αναγνωρίσουμε ποια προσδοκία μπορούμε να έχουμε για τα πρότυτα και τις αξίες που θα έχουν οι νεότερες γενιές;
Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, η ανάπτυξη ενός συστήματος αξιών είναι πράγματι αρκετά σύνθετη υπόθεση. Όμως, ο καθένας στον τομέα του και στο χώρο του μπορεί να κάνει το καλύτερο. Ένας σημαντικός ρόλος, για παράδειγμα, ανήκει στο Δήμο Κερκυραίων που επιβάλλεται να αποδείξει το ενδιαφέρον του για τις πνευματικές και καλλιτεχνικές αξίες, τιμώντας κατά τακτά διαστήματα Κερκυραίους πολίτες που ξεχωρίζουν στα γράμματα και τον πολιτισμό. Η βράβευση Κερκυραίων πολιτών με το βραβείο Κερκυραϊκής αξιοσύνης είναι ένας θεσμός που θα μπορούσε να προβάλλει την αρχιτεκτονική, τη ζωγραφική, τη μουσική τα γράμματα και το περιβάλλον. Κι όχι μονάχα ο Δήμος Κερκυραίων αλλά κι οι υπόλοιποι φορείς της αυτοδιοίκησης θα ήταν χρήσιμο να κινηθούν προς αυτή την κατεύθυνση, ενθαρρύνοντας πρωτοβουλίες προσώπων ή συλλόγων που νοιάζονται για το περιβάλλον και τον πολιτισμό.
Ιδιαίτερη βαρύτητα για τους νέους έχει η εκπαίδευση, που είναι απ’ όλους παραδεδεγμένο πως υστερεί. Κι όμως, υπάρχουν εκπαιδευτικοί που δίνουν τη ζωή τους ολόκληρη για την εκπαίδευση και τους νέους. Με την αφοσίωσή τους μέσα στην τάξη, με περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες, με εργασίες που γνωρίζουν στους νέους την παράδοση του τόπου μας και την πολιτιστική μας κληρονομιά, με θεατρικές μαθητικές παραστάσεις, εργαζόμενοι πολλές ώρες πέραν του υποχρεωτικού ωραρίου τους, συμβάλλουν στην καλλιέργεια των νέων και στην καθοδήγηση τους προς τις αξίες του ωραίου και του καλού. Αυτές οι εξαιρετικές περιπτώσεις, λοιπόν, δεν θα έπρεπε να αναγνωρίζονται και να επιβραβεύονται;
Χρήσιμο θα ήταν, επίσης, να αναγνωριστεί η μουσική παιδεία που δίνουν οι φιλαρμονικές μας, που είναι το μεγαλύτερο σχολείο πολιτισμού στην Κέρκυρα. Αφού προτυποποιηθεί η εκπαίδευση που γίνεται σ’ αυτές, στη συνέχεια θα μπορούσε να διεκδικηθεί η κρατική αναγνώρισή τους, έτσι ώστε η μαθητεία στις φιλαρμονικές να αποτελεί εφόδιο στην επαγγελματική σταδιοδρομία των σπουδαστών τους.
Με τέτοιες ενέργειες μπορεί να επιτευχθεί μία ανακατάταξη αξιών, έτσι ώστε να ανασυρθούν από το βάραθρο που έχουν καταπέσει οι αξίες της ευγένειας και του πολιτισμού.
Κι αξίζει μια παρατήρηση εδώ. Όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω, δεν χρειάζονται χρήματα. Ιδεαλισμό χρειάζονται.
